Cmentarze

Cmentarz parafialny w Szewnie usytuowany jest w pobliży kościoła pw. św. Mikołaja. Ma on kształt prostokąta. Jest zlokalizowany w centrum wsi, u zbiegu dwóch dróg: jednej prowadzącej do Ostrowca Św., drugiej do Gromadzic. To właśnie ta druga droga, prowadząca do Gromadzic, oddziela cmentarz od zespołu kościelnego (cmentarz rozpościera się po wschodniej stronie drogi w kierunku Gromadzic i południowej stronie drogi relacji Ostrowiec Św. – Nowa Słupia).

Szewieńska nekropolia jest jedną ze starszych w regionie (z 1798 r. pochodzi również cmentarz w Denkowie (Ostrowiec Św., osiedle Denków, przy ul. Ostrowieckiej), zaś cmentarz w Ostrowcu Św. przy ul. Denkowskiej z końca XVIII w.). Została założona w 1798 r., w związku z zarządzeniem wydanym przez Austriaków w 1795 r. zakazującym pochówków na cmentarzach kościelnych. Najstarszym obiektem, który pozwala datować czas jej powstania jest wysoki piękny kamienny krzyż, opleciony winną latoroślą. Stoi on na cokole o przekroju prostokąta zwieńczonym gzymsem, na zachodniej płaszczyźnie opatrzonym datą „ANO / 1798”.

W przeciągu ponad 200 lat istnienia szewieński cmentarz został kilka razy powiększony. W pierwszym okresie istnienia był stosunkowo nieduży i okolony drewnianym płotem. Inwentarz fundi instructi kościoła parafialnego w Szewnie spisany w 1838 r. podaje, że cmentarz „na chowanie ciał zmarłych za drogą do kościoła położony” rozpościerał się na powierzchni 60 prętów kwadratowych oraz że kiedyś był obwiedziony drewnianym parkanem, z którego pozostały jedynie szczątki. Z frontu od drogi posiadał on bramę murowaną ze „sztachetami i wrotami podwójnymi, z zamkiem bez klucza, tudzież sztachetami w przęsłach sześciu na podmurowaniu w słupy murowane, z ozdobnymi na wierzchu kamieniami, w liczbie sztuk dziesięć”.

Wykaz stanu cmentarzy grzebalnych przy kościołach w dekanacie kunowskim spisany za rok 1856 podaje: „Szewna – z fronu obmurowany cmentarz – dalej ogrodzony żerdziami tymczasowo, korespondencja z władzami rozpoczęta co do dalszych murów. Cmentarz tu jest poradnie utrzymany”

Za czasów probostwa ks. Grynfelda, a więc w okresie pomiędzy rokiem 1838, a 1883, cmentarz został powiększony i zyskał nowe ogrodzenie. Inwentarz sporządzony w 1887 r. podaje, że szewieńska nekropolia liczyła „ze cztery morgi”. Z trzech stron była otoczona murem, a z czwartej strony tj. „od strony drogi”, czyli od zachodu posiadała ogrodzenie na wysokiej podmurówce wykonane z żelaznych przęseł umieszczonych w murowanych słupach. Z tej strony znajdowała się żelazna brama zamykana na kłódkę. „Ogrodzenie to staraniem śp. ks. Gryndelda zrobione, wygląda pięknie i niemało świetności miejscu temu dodaje” zapisano w inwentarzu.